{"id":4283,"date":"2026-04-27T16:05:24","date_gmt":"2026-04-27T19:05:24","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/?page_id=4283"},"modified":"2026-04-27T16:10:12","modified_gmt":"2026-04-27T19:10:12","slug":"disciplinas","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/atividades\/ensino\/disciplinas\/","title":{"rendered":"Disciplinas"},"content":{"rendered":"<h1 class=\"post-title entry-title\">Disciplinas<\/h1>\n<div class=\"entry-content clearfix\">\n<p>\u00c1reas: (C) \u2013 Concentra\u00e7\u00e3o\/ (O) \u2013 Obrigat\u00f3ria\/ (D) \u2013 Dom\u00ednio conexo\/ (F) \u2013 Fora do Programa<\/p>\n<p><strong>Ofertadas no 1\u00ba semestre de cada ano letivo<\/strong><\/p>\n<p>01230045 \u2013 Biologia do Solo\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Lizete Stumpf) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/07\/Programa-analitico_Disciplina-de-Biologia-do-solo.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01190050 \u2013 Gest\u00e3o de recursos h\u00eddricos\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Vitor Emanuel Quevedo) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/GRH.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>15001092 \u2013 Hidrologia\/ (O)\u00a0 \u00a0(respons\u00e1vel: Danielle de A. Bressiani) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2025\/02\/Programa_analitico_Hidrologia.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230041 \u2013 Morfologia, G\u00eanese e Classifica\u00e7\u00e3o de Solos\/ (O)\u00a0 (respons\u00e1vel: Pablo Miguel) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/05\/SEI_UFPel-1410078-PRPPG-Programa-Analitico-de-Disciplinas.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230077 \u2013 Nutri\u00e7\u00e3o Mineral e Aduba\u00e7\u00e3o de Plantas \/ (C) (respons\u00e1vel: Filipe Selau Carlos) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/NAP.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01190044 \u2013 Processos de transfer\u00eancia no sistema solo-\u00e1gua-planta-atmosfera\/ (C) (respons\u00e1vel: Lu\u00eds Carlos Timm) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/PTSSPA.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230040 \u2013 Semin\u00e1rios I \/ (O) (respons\u00e1vel: Maria C\u00e2ndida Moitinho Nunes) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2022\/08\/Programa_Analitico_Seminarios_1_ATUAL.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p><strong>Ofertadas no 2\u00ba semestre de cada ano letivo<\/strong><\/p>\n<p>01230079 \u2013 Conserva\u00e7\u00e3o do solo e da \u00e1gua\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Maria C\u00e2ndida Moitinho Nunes) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Conservacao-do-Solo-e-da-Agua.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230071- F\u00edsica do Solo I\/ (C) (respons\u00e1vel: Cl\u00e1udia Liane Rodrigues de Lima) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/FSI.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230076 \u2013 Hidropedologia\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Luiz Fernando Spinelli Pinto) \u2013<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Hidropedologia.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01190045 \u2013 Introdu\u00e7\u00e3o a an\u00e1lise de s\u00e9ries espaciais e temporais\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Lu\u00eds Carlos Timm) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Introducao-a-Analise-de-Series-Espaciais-e-Temporais.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230078 \u2013\u00a0Microbiologia do Solo\/ (C) (respons\u00e1vel: Ezequiel Cesar Carvalho Miola) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2024\/09\/SEI_UFPel-2077682-PRPPG-Programa-Analitico-de-Disciplinas.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230051 \u2013 Qu\u00edmica do Solo\/ (C) (respons\u00e1vel: Rog\u00e9rio Oliveira de Sousa) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Quimica-do-Solo.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>10060305 \u2013 T\u00e9cnicas de Geoprocessamento aplicadas a estudos de Conserva\u00e7\u00e3o do Solo e da \u00c1gua\/ (C) (respons\u00e1vel: Edvania A. Corr\u00eaa Alves) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/07\/Programa_Analitico_TGCSA_Edvania.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p><strong>Ofertadas esporadicamente<\/strong><\/p>\n<p>01230060 \u2013 Aptid\u00e3o agr\u00edcola e manejo de solos de v\u00e1rzea\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Rog\u00e9rio Oliveira de Sousa) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Aptidao-Agricola-e-Manejo-de-Solos-de-Varzea.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230075 \u2013 Avalia\u00e7\u00e3o e recupera\u00e7\u00e3o de \u00e1reas degradadas\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Luiz Fernando Spinelli Pinto) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2011\/05\/Ementa28.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01190049 \u2013 Avalia\u00e7\u00e3o de impactos ambientais\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Vitor Emanuel Quevedo Tavares) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Avaliacao-de-Impactos-Ambientais.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230042\u00a0\u2013 Din\u00e2mica da \u00e1gua no sistema solo\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Cl\u00e1udia Liane Rodrigues de Lima) \u2013<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Dinamica-da-Agua-no-Sistema-Solo.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230072 \u2013 F\u00edsica do Solo II\/ (C) (respons\u00e1vel: Cl\u00e1udia Liane Rodrigues de Lima) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/FSII.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230082 \u2013 Levantamento do Solo\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Luiz Fernando Spinelli Pinto) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2011\/05\/Ementa-LS.pdf\" rel=\"\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01190046 \u2013 Sensoriamento Remoto\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Rodrigo Rizzi) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Sensoriamento-Remoto.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230073 \u2013 T\u00f3picos especiais em manejo e conserva\u00e7\u00e3o do solo e da \u00e1gua I\/ (C) ((respons\u00e1vel: Cl\u00e1udia Liane Rodrigues de Lima) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Topicos-I.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230074 \u2013 T\u00f3picos especiais em manejo e conserva\u00e7\u00e3o do solo e da \u00e1gua II\/ (C) (respons\u00e1vel: Cl\u00e1udia Liane Rodrigues de Lima) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2021\/06\/Topicos-II.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230047 \u2013 T\u00f3picos especiais I\/ (C) (1 cr\u00e9dito)\u00a0 \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2024\/03\/Programa_Analitico_ementa_Topicos_I.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230048 \u2013 T\u00f3picos especiais II\/ (C) (2 cr\u00e9ditos) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2024\/03\/Programa_Analitico_ementa_Topicos_II.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230049 \u2013 T\u00f3picos especiais III\/ (C) (3 cr\u00e9ditos)\u00a0 \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2024\/03\/Programa_Analitico_ementa_Topicos_III.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230050 \u2013 T\u00f3picos especiais IV\/ (C) (4 cr\u00e9ditos) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2024\/03\/Programa_Analitico_ementa_Topicos_IV.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p><strong>Ofertadas continuamente<\/strong><\/p>\n<p>01230080 \u2013 Est\u00e1gio Doc\u00eancia Orientada I\/ (O) (respons\u00e1vel: Maria C\u00e2ndida Moitinho Nunes) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/06\/Ementa_DO_I.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>01230081 \u2013 Est\u00e1gio Doc\u00eancia Orientada II\/ (O)\u00a0 (respons\u00e1vel: Maria C\u00e2ndida Moitinho Nunes) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/06\/Ementa_DO_II.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>99999803 \u2013 Elabora\u00e7\u00e3o de disserta\u00e7\u00e3o\/(C)\u00a0 (manuten\u00e7\u00e3o de v\u00ednculo)<\/p>\n<p>99999802 \u2013 Elabora\u00e7\u00e3o de tese\/(C) (manuten\u00e7\u00e3o de v\u00ednculo)<\/p>\n<p>01230044 \u2013 Semin\u00e1rios II\/ (O) (respons\u00e1vel: Jakeline Rosa de Oliveira) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2022\/08\/Programa_Analitico_Seminarios_2.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p><strong>Ofertadas por outros departamentos<\/strong><\/p>\n<p>11100159 \u2013 Estat\u00edstica Experimental II\/ (D) \u2013\u00a0<a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/files\/2023\/11\/0108011-Estatistica-Experimental-II.pdf\">Ementa<\/a><\/p>\n<p>An\u00e1lise Multivariada I e II\/ (D) \u2013 N\u00e3o est\u00e3o sendo ofertadas atualmente<\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Disciplinas \u00c1reas: (C) \u2013 Concentra\u00e7\u00e3o\/ (O) \u2013 Obrigat\u00f3ria\/ (D) \u2013 Dom\u00ednio conexo\/ (F) \u2013 Fora do Programa Ofertadas no 1\u00ba semestre de cada ano letivo 01230045 \u2013 Biologia do Solo\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Lizete Stumpf) \u2013\u00a0Ementa 01190050 \u2013 Gest\u00e3o de recursos h\u00eddricos\/ (C)\u00a0 (respons\u00e1vel: Vitor Emanuel Quevedo) \u2013\u00a0Ementa 15001092 \u2013 Hidrologia\/ (O)\u00a0 \u00a0(respons\u00e1vel: Danielle de A. &hellip; <\/p>\n<p><a class=\"more-link btn\" href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/atividades\/ensino\/disciplinas\/\">Continue lendo<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":108,"featured_media":0,"parent":4272,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"footnotes":""},"class_list":["post-4283","page","type-page","status-publish","hentry","nodate","item-wrap"],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/Pa3t0X-175","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4283","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/users\/108"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4283"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4283\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4295,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4283\/revisions\/4295"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/4272"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgmacsa\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4283"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}