{"id":22,"date":"2016-10-31T16:24:08","date_gmt":"2016-10-31T18:24:08","guid":{"rendered":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/?page_id=22"},"modified":"2026-08-13T16:07:25","modified_gmt":"2026-08-13T19:07:25","slug":"disciplinas","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/","title":{"rendered":"Disciplinas"},"content":{"rendered":"<p>O Curr\u00edculo do Curso de Mestrado e de Doutorado em Ci\u00eancias Ambientais do PPGCAmb caracteriza por uma gama de disciplinas visando uma forma\u00e7\u00e3o ampla na \u00e1rea de Ci\u00eancias Ambientais, a qual inclui aspectos de metodologia cient\u00edfica, planejamento e avalia\u00e7\u00e3o de impactos ambientais, monitoramento e indicadores ambientais, desenvolvimento sustent\u00e1vel e gest\u00e3o ambiental, tecnologias ambientais, entre outras. Dois grupos fundamentais de disciplinas comp\u00f5em o curr\u00edculo: disciplinas obrigat\u00f3rias e disciplinas optativas.<\/p>\n<p><strong>\u00a0<\/strong>Integram as disciplinas obrigat\u00f3rias aquelas que, no \u00e2mbito do ensino e da pesquisa, representam o suporte b\u00e1sico e indispens\u00e1vel ao desenvolvimento do conte\u00fado program\u00e1tico dos cursos. Consideram-se disciplinas optativas aquelas que comp\u00f5em o campo espec\u00edfico da linha de pesquisa e \u00e1rea de atua\u00e7\u00e3o do candidato.<\/p>\n<p>O candidato ao <strong>Mestrado dever\u00e1 integralizar, no m\u00ednimo, 24 unidades de cr\u00e9dito<\/strong>. O <strong>candidato ao doutorado dever\u00e1 integralizar, no m\u00ednimo, 40 unidades de cr\u00e9dito<\/strong>. Do total de 24 cr\u00e9ditos exigidos para o Mestrado, 15 cr\u00e9ditos, no m\u00ednimo, dever\u00e3o ser obtidos em disciplinas obrigat\u00f3rias. Do total de 40 cr\u00e9ditos exigidos para o doutorado, 18 cr\u00e9ditos, no m\u00ednimo, dever\u00e3o ser obtidos em disciplinas obrigat\u00f3rias.<\/p>\n<p>As disciplinas obrigat\u00f3rias planejadas para o programa desempenham um papel fundamental na forma\u00e7\u00e3o dos futuros mestres e doutores, preparando-os para uma contribui\u00e7\u00e3o valiosa nas Ci\u00eancias Ambientais. Essas foram projetadas para proporcionar uma forma\u00e7\u00e3o ampla e s\u00f3lida nas Ci\u00eancias Ambientais. Essa amplitude de conhecimento abrange tanto a gest\u00e3o ambiental quanto as tecnologias relacionadas \u00e0 \u00e1rea. Isso \u00e9 crucial, uma vez que a compreens\u00e3o das Ci\u00eancias Ambientais requer um conhecimento interdisciplinar, indo al\u00e9m das fronteiras tradicionais das disciplinas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>ESTRUTURA CURRICULAR<\/strong><\/p>\n<table style=\"height: 696px;\" width=\"842\">\n<tbody>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\" width=\"347\">Disciplina<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\" width=\"163\">N\u00edvel<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\" width=\"126\">Obrigat\u00f3ria Mestrado<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\" width=\"126\">Obrigat\u00f3ria Doutorado<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\" width=\"80\">Cr\u00e9ditos<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Ci\u00eancias Ambientais I<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Ci\u00eancias Ambientais II<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Sustentabilidade e Gest\u00e3o Ambiental<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Pesquisa Orientada<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">3<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Semin\u00e1rio em Ci\u00eancia Ambiental<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Semin\u00e1rio em Ci\u00eancia Ambiental II<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"width: 229px; height: 48px;\">Elabora\u00e7\u00e3o de disserta\u00e7\u00e3o (9999803)<\/td>\n<td style=\"width: 30px; height: 48px;\">M<\/td>\n<td style=\"width: 51px; height: 48px;\">&#8211;<\/td>\n<td style=\"width: 60px; height: 48px;\">&#8211;<\/td>\n<td style=\"width: 205px; height: 48px;\">S\u00f3 manuten\u00e7\u00e3o de vinculo do mestrando<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Elabora\u00e7\u00e3o de Tese I<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Elabora\u00e7\u00e3o de Tese II<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Doc\u00eancia Orientada I<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Doc\u00eancia Orientada II<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Materiais e Tecnologias Sustent\u00e1veis<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">Sim<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\">T\u00f3picos Especiais em Gest\u00e3o e Avalia\u00e7\u00e3o de Ambientes Naturais e Antr\u00f3picos<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\">T\u00f3picos Especiais em Tecnologias Aplicadas ao Meio Ambiente Sustent\u00e1vel<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Educa\u00e7\u00e3o Sanit\u00e1ria e Ambiental<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Environmental Science Seminar \u2013 EMI<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">2<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Avalia\u00e7\u00e3o de Impactos Ambientais<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Mapeamento Ambiental<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 24px;\">\n<td style=\"height: 24px; width: 229px;\">Qu\u00edmica Ambiental<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 24px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\">Recupera\u00e7\u00e3o de \u00c1reas Degradadas e Sustentabilidade<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\">Toxicologia Aplicada para Ci\u00eancias Ambientais<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<tr style=\"height: 48px;\">\n<td style=\"height: 48px; width: 229px;\">Gerenciamento e Tratamento de Res\u00edduos S\u00f3lidos<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 30px;\">M\/D<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 51px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 60px;\">N\u00e3o<\/td>\n<td style=\"height: 48px; width: 205px;\">4<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"background-color: #ff6600;\"><strong>DISCIPLINAS OBRIGAT\u00d3RIAS &#8211; MESTRADO<\/strong><\/span><\/p>\n<ul>\n<li><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/ciencias-ambientais\/\">Ci\u00eancias Ambientais I<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/sustentabilidadegestaoambiental\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Sustentabilidade e Gest\u00e3o Ambiental<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/docencia-orientada\/\">Doc\u00eancia Orientada<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/pesquisa-orientada\/\">Pesquisa Orientada<\/a><\/li>\n<li><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/seminario-em-ciencia-ambiental\/\">Semin\u00e1rio em Ci\u00eancia Ambiental<\/a><\/li>\n<li>Elabora\u00e7\u00e3o de disserta\u00e7\u00e3o (9999803)<\/li>\n<\/ul>\n<p>Alunos de mestrado podem solicitar matr\u00edcula em Pesquisa Orientada, Doc\u00eancia Orientada \u00a0em qualquer semestre. Apenas devem combinar previamente o hor\u00e1rio com seus orientadores, pois eles s\u00e3o os respons\u00e1veis por estas disciplinas. <strong>Ap\u00f3s acertar hor\u00e1rio, informar \u00e0 secretaria, no dia da matr\u00edcula, o interesse dessa disciplina. <\/strong><span style=\"font-family: arial, sans-serif;\">A elabora\u00e7\u00e3o da disserta\u00e7\u00e3o com o c\u00f3digo 9999803 n\u00e3o garante a obten\u00e7\u00e3o de cr\u00e9ditos. No entanto, essa etapa \u00e9 fundamental para manter o v\u00ednculo com o programa ap\u00f3s a conclus\u00e3o dos cr\u00e9ditos obrigat\u00f3rios e optativos. \u00c9 importante ressaltar que, durante esse per\u00edodo que os alunos n\u00e3o tem matr\u00edcula em nenhuma disciplina, atrav\u00e9s deste c\u00f3digo, esses t\u00eam a oportunidade de utilizar o tempo dispon\u00edvel para desenvolver sua disserta\u00e7\u00e3o, preservando assim o v\u00ednculo com o PPGCAMB e com a Universidade Federal de Pelotas (UFPel).<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><span style=\"background-color: #ff6600;\"><strong>DISCIPLINAS OBRIGAT\u00d3RIAS &#8211; DOUTORADO<\/strong><\/span><\/p>\n<p>Organizadas com foco nas <em>duas linhas de Pesquisa do Programa<\/em> \u2014 <strong data-start=\"730\" data-end=\"787\">Gest\u00e3o e Avalia\u00e7\u00e3o de Ambientes Naturais e Antr\u00f3picos<\/strong> e <strong data-start=\"790\" data-end=\"844\">Tecnologias Aplicadas ao Meio Ambiente Sustent\u00e1vel<\/strong> \u2014, as disciplinas integram teoria, pr\u00e1tica e an\u00e1lise cr\u00edtica dos problemas ambientais contempor\u00e2neos. Tamb\u00e9m promovem o desenvolvimento de compet\u00eancias t\u00e9cnicas, cient\u00edficas e did\u00e1ticas necess\u00e1rias ao exerc\u00edcio da pesquisa e da doc\u00eancia em n\u00edvel superior.<\/p>\n<p><strong>&#8211;&gt; Como aluno(a) do Programa de Doutorado, voc\u00ea deve estar ciente de<em> qual LINHA de PESQUISA est\u00e1 vinculado<\/em>.<\/strong><\/p>\n<p>As disciplinas obrigat\u00f3rias s\u00e3o:<\/p>\n<p>&#8211; Ci\u00eancias Ambientais I<br \/>\n&#8211; Ci\u00eancias Ambientais II<br \/>\n&#8211; Doc\u00eancia Orientada I<br \/>\n&#8211; Doc\u00eancia Orientada II<br \/>\n&#8211; Elabora\u00e7\u00e3o de Tese I<br \/>\n&#8211; Elabora\u00e7\u00e3o de Tese II<br \/>\n&#8211; Pesquisa Orientada<br \/>\n&#8211;\u00a0Semin\u00e1rio em Ci\u00eancia Ambiental<br \/>\n&#8211; Semin\u00e1rio em Ci\u00eancia Ambiental \u2013 II<br \/>\n&#8211; Materiais e Tecnologias Sustent\u00e1veis<br \/>\n&#8211; Sustentabilidade e Gest\u00e3o Ambiental<br \/>\n&#8211; Elabora\u00e7\u00e3o de Tese (sem n\u00famero)<\/p>\n<p><em><strong>IMPORTANTE:<\/strong><\/em><\/p>\n<p><strong> Materiais e Tecnologias Sustent\u00e1veis<\/strong> &#8211; <em>obrigat\u00f3ria<\/em> na linha de pesquisa <strong data-start=\"790\" data-end=\"844\">Tecnologias Aplicadas ao Meio Ambiente Sustent\u00e1vel<\/strong><\/p>\n<p><strong>Sustentabilidade e Gest\u00e3o Ambiental<\/strong> \u00b4- <em>obrigat\u00f3ria<\/em> nas duas Linhas de Pesquisa<\/p>\n<p><strong>\u00a0Aproveitamento das disciplinas\/cr\u00e9ditos &#8211; <\/strong>Alunos egressos de mestrado (seja do PPGCAmb ou outro programa), podem solicitar aproveitamento.<br \/>\nO procedimento est\u00e1 <a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/aproveitamento-de-disciplinas\/\">NESTE LINK<\/a>.<br \/>\n\u00c9 obrigat\u00f3rio o envio do formul\u00e1rio (no link acima) na solicita\u00e7\u00e3o.<\/p>\n<p><strong><em>LEMBRETE: Para os egressos do Programa<\/em>, os aproveitamentos N\u00c3O s\u00e3o atualizados automaticamente no sistema. \u00c9 necess\u00e1rio solicitar formalmente o pedido, para que seja apreciado em reuni\u00e3o do Colegiado.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Pesquisa Orientada, Doc\u00eancia Orientada I, Doc\u00eancia Orientada II, Elabora\u00e7\u00e3o de Tese I e Elabora\u00e7\u00e3o de Tese II:<\/strong> S\u00e3o desenvolvidas em conjunto com o(a) orientador(a), <strong>que \u00e9 o(a) respons\u00e1vel pela condu\u00e7\u00e3o das atividades<\/strong>. Quando desejar matricular-se em alguma delas, o(a) aluno(a) dever\u00e1 comunicar a Secretaria do Programa. <em>A matr\u00edcula somente ser\u00e1 realizada mediante anu\u00eancia do(a) orientador(a).<\/em><\/p>\n<p>Alunos de doutorado podem solicitar matr\u00edcula em Pesquisa Orientada, Doc\u00eancia Orientada I, Doc\u00eancia Orientada II, Elabora\u00e7\u00e3o de Tese I e Elabora\u00e7\u00e3o de Tese II\u00a0em qualquer semestre. Apenas devem combinar previamente o hor\u00e1rio com seus orientadores, pois eles s\u00e3o os respons\u00e1veis por estas disciplinas. <strong>Ap\u00f3s acertar hor\u00e1rio, informar \u00e0 secretaria, no dia da matr\u00edcula, o interesse dessa disciplina.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Semin\u00e1rio em Ci\u00eancias Ambientais\u00a0<\/strong>\u00e9 equivalente a <strong>Semin\u00e1rio em Ci\u00eancias Ambientais 1<\/strong> (doutorado).<br \/>\nAlunos do Programa que j\u00e1 cursaram podem solicitar aproveitamento.<br \/>\n&#8211;&gt; <strong>Doutorandos de outros Programa devem cursar as duas disciplinas de Semin\u00e1rios<\/strong>. Portanto, <strong>doutorandos (que n\u00e3o fizeram mestrado no PPGCamb) podem se inscrever em Semin\u00e1rio em Ci\u00eancias Ambientais<\/strong>.<\/p>\n<p><strong>Elabora\u00e7\u00e3o de Tese<\/strong> (sem n\u00famero): Serve para o aluno MANTER o v\u00ednculo, caso ingresse no programa em um m\u00eas no qual n\u00e3o tem matr\u00edcula aberta ou j\u00e1 tenha terminado todos os cr\u00e9ditos.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><img class=\"aligncenter wp-image-7422\" src=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"50000\" height=\"28125\" srcset=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-400x225.jpg 400w, https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-1024x576.jpg 1024w, https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-768x432.jpg 768w, https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-1536x864.jpg 1536w, https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Fluxo-1-2048x1152.jpg 2048w\" sizes=\"(max-width: 50000px) 100vw, 50000px\" \/><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/files\/2026\/08\/Download.pdf\"><span style=\"font-size: 18pt;\">Download da IMAGEM acima (disciplinas) AQUI<\/span><\/a><\/p>\n<h2>Caracteriza\u00e7\u00e3o das Disciplinas<\/h2>\n<p><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/obrigatorias\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">DISCIPLINAS OBRIGAT\u00d3RIAS<\/a><\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/disciplinas\/optativas\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">DISCIPLINAS OPTATIVAS<\/a><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h2>Novos C\u00f3digos<\/h2>\n<table border=\"1\" cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>C\u00f3digo<\/td>\n<td>Disciplina<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001051\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001051<\/td>\n<td title=\"ENVIROMENTAL SCIENCE SEMINAR - EMI\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">ENVIROMENTAL SCIENCE SEMINAR &#8211; EMI<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001052\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001052<\/td>\n<td title=\"PESQUISA ORIENTADA\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">PESQUISA ORIENTADA<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001054\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001054<\/td>\n<td title=\"SUSTENTABILIDADE E GEST\u00c3O AMBIENTAL\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">SUSTENTABILIDADE E GEST\u00c3O AMBIENTAL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001055\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001055<\/td>\n<td title=\"T\u00d3PICOS ESPECIAIS EM GEST\u00c3O E AVALIA\u00c7\u00c3O DE AMBIENTES NATURAIS E ANTR\u00d3PICOS\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">T\u00d3PICOS ESPECIAIS EM GEST\u00c3O E AVALIA\u00c7\u00c3O DE AMBIENTES NATURAIS E ANTR\u00d3PICOS<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001056\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001056<\/td>\n<td title=\"T\u00d3PICOS ESPECIAIS EM TECNOLOGIAS APLICADAS AO MEIO AMBIENTE SUSTENT\u00c1VEL\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">T\u00d3PICOS ESPECIAIS EM TECNOLOGIAS APLICADAS AO MEIO AMBIENTE SUSTENT\u00c1VEL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001057\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001057<\/td>\n<td title=\"QU\u00cdMICA AMBIENTAL\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">QU\u00cdMICA AMBIENTAL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001058\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001058<\/td>\n<td title=\"MATERIAIS E TECNOLOGIAS SUSTENT\u00c1VEIS\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">MATERIAIS E TECNOLOGIAS SUSTENT\u00c1VEIS<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001059\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001059<\/td>\n<td title=\"CI\u00caNCIAS AMBIENTAIS I\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">CI\u00caNCIAS AMBIENTAIS I<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001060\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001060<\/td>\n<td title=\"CI\u00caNCIAS AMBIENTAIS II\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">CI\u00caNCIAS AMBIENTAIS II<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001061\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001061<\/td>\n<td title=\"AVALIA\u00c7\u00c3O DE IMPACTOS AMBIENTAIS\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">AVALIA\u00c7\u00c3O DE IMPACTOS AMBIENTAIS<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001076\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001076<\/td>\n<td title=\"EDUCA\u00c7\u00c3O SANIT\u00c1RIA E AMBIENTAL\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">EDUCA\u00c7\u00c3O SANIT\u00c1RIA E AMBIENTAL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001082\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001082<\/td>\n<td title=\"GERENCIAMENTO E TRATAMENTO DE RES\u00cdDUOS S\u00d3LIDOS\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">GERENCIAMENTO E TRATAMENTO DE RES\u00cdDUOS S\u00d3LIDOS<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001087\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001087<\/td>\n<td title=\"Toxicologia aplicada para ci\u00eancias ambientais\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">Toxicologia aplicada para ci\u00eancias ambientais<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001104\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001104<\/td>\n<td title=\"SEMIN\u00c1RIO EM CI\u00caNCIA AMBIENTAL I\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">SEMIN\u00c1RIO EM CI\u00caNCIA AMBIENTAL I<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001105\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001105<\/td>\n<td title=\"SEMIN\u00c1RIO EM CI\u00caNCIA AMBIENTAL II\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">SEMIN\u00c1RIO EM CI\u00caNCIA AMBIENTAL II<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001106\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001106<\/td>\n<td title=\"ELABORA\u00c7\u00c3O DE TESE I\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">ELABORA\u00c7\u00c3O DE TESE I<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001107\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001107<\/td>\n<td title=\"ELABORA\u00c7\u00c3O DE TESE II\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">ELABORA\u00c7\u00c3O DE TESE II<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001108\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001108<\/td>\n<td title=\"MAPEAMENTO AMBIENTAL\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">MAPEAMENTO AMBIENTAL<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001109\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001109<\/td>\n<td title=\"DOC\u00caNCIA ORIENTADA I\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">DOC\u00caNCIA ORIENTADA I<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001110\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001110<\/td>\n<td title=\"DOC\u00caNCIA ORIENTADA II\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">DOC\u00caNCIA ORIENTADA II<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td title=\"15001111\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_cod_atividade\">15001111<\/td>\n<td title=\"RECUPERA\u00c7\u00c3O DE \u00c1REAS DEGRADADAS E SUSTENTABILIDADE\" role=\"gridcell\" aria-describedby=\"gridCursoVersaoDisciplina_nome\">RECUPERA\u00c7\u00c3O DE \u00c1REAS DEGRADADAS E SUSTENTABILIDADE<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O Curr\u00edculo do Curso de Mestrado e de Doutorado em Ci\u00eancias Ambientais do PPGCAmb caracteriza por uma gama de disciplinas visando uma forma\u00e7\u00e3o ampla na \u00e1rea de Ci\u00eancias Ambientais, a qual inclui aspectos de metodologia cient\u00edfica, planejamento e avalia\u00e7\u00e3o de impactos ambientais, monitoramento e indicadores ambientais, desenvolvimento sustent\u00e1vel e gest\u00e3o ambiental, tecnologias ambientais, entre outras. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":707,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-22","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/users\/707"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=22"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7430,"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/22\/revisions\/7430"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wp.ufpel.edu.br\/ppgcamb\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=22"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}